تبلیغات
حسابداری ، مذهبی ، سیاسی ، فراماسونری ، هنر و ... - نمونه گیری و جریان کار حسابرسی

حسابداری ، مذهبی ، سیاسی ، فراماسونری ، هنر و ...
 
«اِنّا نَحنُ نَزَّلنَا الذِّکرَ وَ اِنّا لَهُ لَحافِظون» قرآن کریم سوره حجر آیه 9
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 23 مرداد 1390 توسط محمد درزیان خشکرودی

مقدمه :

شرکتهای تجاری هر ساله به وسیله حسابرسان مستقل حسابرسی می شوند اما این حسابرسی شامل بررسی کلیه حساب های شرکت نمی شود چون از نظر زمانی و هزینه مقرون به صرفه نیست برای همین حسابرسان تعدادی از حساب های شرکت را به عنوان نمونه انتخاب کرده و مورد بررسی قرار می دهند و نتیجه ای که از این حسابها بدست می اورند به کل حساب های شرکت تعمیم می دهند البته در بررسی حسابها از روش های مختف نمونه گیری استفاده می شود.....

نمونه گیری و جریان کار حسابرسی :

حسابرسان برای بدست اوردن اطمینان نسبت به اینکه ایا سیستم کنترل داخلی صاحب کار به طور مداوم و موثر اجرا شده است یا نه از ازمایشاتی استفاده می کنند که شامل رسیدگی یک نمونه از اقلامی است اکه از یک نقطه کنترل عبور می کنند نتایج حاصل از این ازمایش قسمت مهمی از کار حسابرسان در ارزیابی کنترل داخلی را تشکیل می دهد همچنین حسابرسان در جریان ازمایشات مربوط به اثبات مانده حسابها از روش نمونه گیری استفاده می کنند .هدف اصلی حسابرس به دست اوردن مدارکی که بتواند نظر او را نسبت به درستی صورت حسابهای شرکت تائید کند که حسابرس برای بدست اوردن چنین مدارکی باید به 2 نکته توجه کند 1)ارزیابی سیستم کنترل داخلی 2)رسیدگی ازمایشی اسناد و اطلاعات حسابداری که صورت حسابها از روی انها تهیه و تنظیم شده است .مرحله اول قبل از مرحله دوم انجام می شود و چگونگی سیتم موجود و روش اثبات صحت ارقام را تضمین می کند اما گاهی 2مرحله با هم انجام می گیرد .رسیدگی ازمایشی به مدارک حسابرسی یعنی بررسی قسمتی یا نمونه از معاملات به منظور اطمینان از صحت انها است . اصطلاح جامعه که در حسابرسی به کار می رود عبارت است از کلیه اقلام مشابهی که می توان انها را در یک گروه طبقه بندی کرد.

نمونه های انتخابی به منظور برسی حسابرسی:

نمونه گیری قطعه ای ، نمونه گیری تصادفی ،نمونه گیری تصادفی با طبقه بندی

نمونه گیری قطعه ای:

در این روش حسابرس کلیه ی معاملاتی کهدر یک زمان معین صورت گرفته یا کلیه حسابهایی که تحت یکی از حروف الفبا طبقه بندی شده است مورد رسیدگی ازمایشی قرار وی دهد . بیشتر حسابرسان معملا مدارک اخرین ماه سال را به طور دقیق تر مورد بررسی قرار می دهند زیرا احتمال اشتباه در ان بیشتر از ماههای دیگر است .نقطه ضعف نمونه گیری قطعه ای در این است که با استفاده از سیستم مذکور تغییراتی که ممکن است در ظرف سال در کادر کارکنان داده شده باشد مورد توجه قرار نمی گیرد . سیتم نمونه گیری قطعه ای از نظر امکار روش مطلوبی نیست چون در این روش نمونه ها از بین کلیه اقلام جامعه اماری انتخاب نمی شوند .

نمنه گیری تصادفی :

این روش زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که کلیه اقلام جامعه اماری دارای شاانس مساوی برای انتخاب شدن به عنوان نمونه باشند .

 

 

نمونه گیری تصادفی با طبقه بندی :

در این روش ابتدا جامعه اماری به طبقات و گروههای فرعی تقسیم و سپس نمونه ها به طور تصادفی از هر یک از ان طبقات و گروهها انتخاب می شود .متداول ترین روش نمونه گیری در طبقه بندی اسناد و مدارک و فعالیتهای مالی عبارت است از طبقه بندی اسناد در فعالتهای مالی بر حسب مبلغ انها است .

اهمیت نسبی اشتباهات :

در مورد هر نوع اشتباهی که حسابرس  ضمن بررسیهای خود کشف می کند به منظور تعیین اهمیت و علت ونوع اشتباه باید قضاوت حرفه ای خود را به کار برد و مسئل زیر را در نظر داشته باشد 1)ایا اشتباه در اثر ضعف سیستم کنترل داخلی است ؟2)ایا اشتباه به علت عدم اجرای کنترل داخلی موجود در موسسه مورد رسیدگی به وقوع پیوسته است؟ 3)ایا اشتباه ناشی از تقلب و سوء استفاده بوده است ؟ چنانچه حسابرس در بررسیها به اشتباهات زیاد و مهمی برخورد کند لازم است که کلیه حسابهای شرکت را مورد بررسی قرار دهد

خلاصه قواعد نمونه گیری :

1)حدود رسیدگی ازمایشی و تعداد نمونه های انتخابی بستگی به چگونگی سیتم کنترل داخلی دارد 2)نمونه های انتخابی باید نماینده جامعه ای باشند که از ان انتخاب شده اند  

3)حسابرس می تواند با انتخاب معاملاتی یا مبالغ ریالی بزرگ به عنوان نمونه در مدت نسبتا کوتاهی مبلغ قابل توجهی از اقلام مندرج در صورت حسابها را رسیدگی کند اگر چه این نوع نمونه گیری نماینده صحیحی از جامعه نمی باشد

4)هر یک از نمونه ها باید با دقت زیاد مورد بررسی قرار گیرند

5)در مواردی که صورت حسابها به طور ازمایشی رسیدگی شده اند کشف تقلباتی که به ندرت رخ داده اند حتمی نیست اما تقلباتی که به طور مداوم رخ داده اند کشف خواهند شد

6)گرفتن تصمیم بر اساس نمومه ها تا حدودی خطر ناک است زیرا ممکن است نمونه انتخابی نماینده صحیحی از جامعه نباشند در نتیجه ،نتیجه حاصله اشتباه خواهد شد

7)چون رسیدگی به حسابها از طریق نمونه گیری از نظر  هزینه و زمان مقرون به صرفه است این روش در موسسات بزرگ تنها راه عملی می باشد .

مقایسه نمونه گیری اماری و غیر اماری :

نمونه ای را غیر اماری گویند که در ان حسابرسان به جای تکنیک های اماری از قضاوت حرفه ای استفاده کنند .نمونه گیری اماری و غیر اماری هر دو باید معرف جامعه اماری باشند .میزان احتمال خطر نمونه گیری از راه نمونه گیری غیر اماری معین نمی شود . حسابرسان می توانند با روشهای  نمونه گیری اماری میزان اتکا مورد نیاز از نتایج نمونه را از پیش مشخص کنند و سپس اندازه نمونه را محاسبه نمایند .نمونه گیری اماری می تواند1)در طراحی نمونه های موثر و مفید 2)در اندازه گیری کفایت و قابلیت اطمینان شواهد به دست امده 3)در ارزیابی عینی و بی طرفانه از نتایج نمونه به حسابرس کمک کند . حسابرسان از نمونه گیری غیر اماری به ویژه برای ازمون محتوای جامعه های به نسبت کوچک به طور گسترده استفاده می کنند.هردو نمونه گیری میتوانند شواهد کافی و قابل اطمینان را برای حسابرسان تآمین کنند.

انتخاب تصادفی:

شامل یک روش انتخاب اقلام نمونه که می تواند در نمونه گیری اماری و غیر اماری استفاده شود.

اساس انتخاب (نمونه گیری) تصادفی نامحدود این است که هر یک از اقلام جامعه شانس مساوی برای انتخاب شدن داشته باشند.روشهای متداول انتخاب تصادفی استفاده از جدول اعداد تصادفی ، برنامه های کامپیوتری ایجاد اعداد تصادفی ، انتخاب منظم می باشد . جدول اعداد تصادفی ساده ترین روش انتخاب تصادفی اقلام می باشد. زمانی که اقلام نمونه بزرگ باشد به علت وقتگیر بودن استفاده  از جدول اعداد تصادفی از برنامه ی کامپیو تری ایجاد اعداد تصادفی استفاده می شود . انتخاب منظم نسبت به دو روش قبلی وقت کمتری را در بر میگیرد مزیت دیگر این روش این است که حسابرسان  میتوانند نمونه را از یک مجموعه مدارک و معاملات شماره گذاری نشده نیز انتخاب کنند.

طبقه بندی:                                                  

طبقه بندی یعنی تقسیم جامعه به گروه های کوچکتر و به نسبت همگنی انها است که حسابرسان قبل از محاسبه ی اندازه ی نمونه و انتخاب ان اول باید جامعه ی مورد نظرشان را طبقه بندی کنند سپس هر یک از طبقات می توانند به صورت جداگانه مورد نمونه گیری قرار گیرند. انتخاب یک نمونه از جامعه به نسبت همگن اسان تر می باشد .علاوه بر این ها طبقه بندی جامعه ارتباط نمونه با اصل اهمیت ،با گردش دارائیها ،با سایر ویژگی های اقلام و اعمال روشهای مختلف رسیدگی نسبت به طبقه را نسبت به حسابرسان امکان پذیر می سازد .

نمومه های قطعه ای :

شامل تمام اقلام موجود در یک دوره انتخابی از زمان بخش انتخاب شدهای از ردیف اعداد یا قسمت انمتخابی از ردیف الفبا ست . برای تامین نمونه های معرف جامعه به نمونه گیری قطعه ای نمی توان اکتفا کرد مگر اینکه قطعه های زیادی از جامعه انتخاب شود .

طرح های نمونه گیری :

شامل روشهای نمونه گیری اماری که برای دستیابی به یک هدف مشخص حسابرسی به کار گرفته می شود . از طرح های نمونه گیری برای براورد و ویژگی های مختلف یک جامعه اما ری استفاده می شود هر براوردی یا یک ضریب وقوع (صفت )یا یک کمیت عددی( متغیر )است . از طرح های نمونه گیری براساس صفت برای ازمون رعایت روش های کنترل داخلی استفاده می شود ولی استفاده از طرح های نمونه گیری بر اساس متغیر رایج تر است ولی گاهی از هر دو استفاده می شود .

حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری :

دامنه ایست به شکل حدود +و-از نتایج نمونه که مقدار واقعی ویژگی جامعه در مورد سنجش ،احتمالا در ان قرار می گیرد . مثلا اگر ضریب وقوع اشتباه نمونه 2.1باشد و فاصله دقت 1 باشد ضریب واقعی اشتباه جامعه بین 1.1و3.1 خواهد بود . هر چه فاصله دقت بیشتر باشد مطمئن تر می شویم که ویژگی واقعی جامعه در فاصله دقت قرار می گیرد .

اندازه نمونه :

نمونه نباید بسیار کوچک باشد و همچنین نباید برابر جامعه باشد زیرا اگر برابر جامعه باشد احتمال خطر نمونه گیری از بین می رود و حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری صفر می شود .  هر چه احتمال خطر نمونه گیری و حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری کوچکتری مد نظر حسابرسان باشد باید نمونه بزرگتری انتخاب شود

نمونه گیری بر اساس ازمون محتوا :

این ازمون برای کشف اشتباه های با اهمیتی طراحی می شود که ممکن است در صورت های مالی وجود داشته باشد . مراحل عملی در این نوع نمونه گیری شامل 1)تعیین هدف ازمون 2)تعریف جامعه 3)انتخاب روش نمونه گیری 4)تعیین اندازه جامعه 5)گزیدن شیوه انتخاب اقلام نمونه 6)انتخاب نمونه و رسیدگی به اقلام ان 7)ارزیابی نتایج نمونه 8)مستند سازی روشهای نمونه گیری لست . احتمال خطر براورد ازمون شامل 1)احتمال خطر رد کردن نادرست یک جامعه 2)احتمال خطر پذیرش نادرست یک جامعه می باشد .

نمونه گیری بر اساس متغیر :

به روشی که براورد ریالی را برای حسابرسان امکان پذیر می سازد گفته می شود.

براورد میانگین در هر واحد :

این کار حسابرسان را قادر می سازد که متوسط مقدار ریالی جامعه را با احتمال خطر نمونه گیری و حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری مورد نظر از راه تعیین متوسط مقدار ریالی اقلام یک نمونه براورد کنند . برای براورد مقدار ریالی یک جامعه می توان متوسط ارزش حسابرسی شده در نمونه را در تعداد اقلام جامعه ضرب کرد . فرض مبنای براورد میانگین در هر واحد این است که میانگین نمونه در سطح احتمال خطر نمونه گیری و حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری معین مصرف میانگین واقعی جامعه  خواهد بود .

انحراف استاندارد :

انحراف استاندارد یک جامعه نشان دهنده تغییر پذیری یا پراکندگی مقادیر هر یک از اقلام در اطراف میانگین جامعه است هر چه تغییرات مقادیر اقلام بیشتر باشد انحراف استاندارد بزرگتر خواهد بود .

کنترل احتمال خطر نمونه گیری :

                                                                                    خطای قابل تحمل  

حدود مجاز مورد نظر برای احتمال خطر نمونه گیری =-------------------------------------------

                                                                               ضریب مشترک پذیرش نادرست

                                                                    1+---------------------------------

                                                                             ضریب مشترک رد کردن نادرست

در براورد میانگین در هر واحد نیز مانند نمونه گیری بر اساس صفت برای کنترل احتمال خطر نمونه گیری از حدود مجاز احتمال خطر نمونه گیری استفاده می شود . خطای قابل تحمل حد اکثر مبلغ اشتباهی است که می تواند در حساب ها وجود داشته باشد بدون اینکه موجب تحریف عمده در صورتهای مالی شود .

 

 

تعیین اندازه نمونه :

عواملی که بر اندازه نمونه در براورد میانگین در واحد موثرند شامل 1)اندازه جامعه 2)احتمال خطر رد کردن نادرست مورد نظر 3)تغییر پذیری براورد انحراف استاندارد ،براوردی اقلام جامعه 4)حدود مجاز مورد نظر برای احتمال خطر نمونه گیری می باشد .

                    (اندازه جامعه *ضریب مشترک رد کردن نادرست * انحراف استاندارد براوردی )^2

اندازه نمونه =----------------------------------------------------------------------------------------------------

                           حدود مجاز مورد نظر برای احتمال خطر نمونه گیری

 

 نمونه گیری غیر اماری بر اساس  متغیر :

عمده تفاوت بین نمونه گیری اماری و غیر اماری برای ازمونهای محتوا در مراحل تعیین اندازه نمونه و ارزیابی نتایج نمونه است. تعمیم اشتباهات نمونه به جامعه راههای مختلفی دارد رهنمود های حسابرسی 2 راه را به کار می گیرند که شامل روش تفضیلی و نسبتی است .هرچه خطای تعمیم یافته به خطای قابل تحمل نزدیکتر باشد احتمال خطر وجود اشتباه با اهمیت حساب مورد نظر بیشتر است .

 

 گرد آورنده :اورینب نجفی

دانشجوی داشگاه پیام نور سنقر





طبقه بندی: حسابداری، 
برچسب ها: حسابداری، حسابرسی، نمونه گیری، جریان کار، جریان کار حسابرسی،  


persian gulf

تبادل لینک

خرید بک لینک